حسن پيرنيا ( مشير الدوله ) و عباس اقبال آشتيانى

مقدمه 66

تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى )

تنبّه كوروش گرديده امر كرد تا آتش را خاموش نمايند ولى موقع گذشته بود در اين حال كرزوس به آپلّن يكى از ارباب يونانى متوسل شد و بارانى آمده آتش را خاموش كرد بعضى از محقّقين جديد در صحّت اين روايت ترديد دارند . چه اولا سوزانيدن كسى بر خلاف معتقدات پارسيها بوده زيرا آتش را مقدّس و آلودن آن را گناه ميدانستند ثانيا كوروش در كليّه موارد نسبت بپادشاهان مغلوب رئوف و مهربان بود چنان كه با پادشاه ماد و ارمنستان مهربانىها كرد آنهائيكه اين روايت را صحيح مىدانند دليلى جز اين ندارند كه مورّخين يوناني قرون بعد هم اين خبر را ذكر كرده‌اند ولى اين دليل متقن نيست زيرا ميدانيم كه مورّخين يونانى غالبا عادت داشتند اخبارى از كتب سابقين ذكر كنند بدون اينكه ذكرى از كتاب آنها كرده باشند . تسخير مستعمرات يونانى در آسياى صغير يونانيهاى قديم مردمانى بودند هند و اروپائى كه در عصر غير معلوم از طرف شمال به مملكتى كه در جنوب شبه جزيره بالخان واقع است و يونان نام دارد آمده بر بوميها يا پلاسگ‌ها غلبه يافتند پلاسگ‌ها نيز از طرف درياى مغرب بيونان قديم در عصرى كه باز معين نيست آمده يك نوع تمدّن عالى در آنجا ايجاد كرده بودند باز در حوالى قرن دهم ق . م . مردمانى موسوم به دريانها « 1 » كه يكى از اقوام يوناني بودند به شبه جزيره پلوپونس « 2 » هجوم آورده باعث شدند كه عدّهء زيادى از يونانيها بخارج مهاجرت كنند بدين ترتيب مستعمرات يونانى در آسياى صغير ايجاد شد و شهرهاى يونانى با ليديها پس از قدرى زدوخورد كنار آمدند زيرا ليديها داراى مذهب و تمدّن و صنايع يونانى بودند امّا وقتى كه پارسىها ليديّه را تسخير كردند يونانيها سخت بيمناك شدند زيرا بعد از اين ميبايست سروكار آنها با دولتى باشد كه قوىتر از

--> ( 1 ) - DORIENS ( 2 ) - PELOPONESE